|
Nazwa
|
Opis
|
|
|
krwinki
czerwone
|
Erytrocyty |
głównym
składnikiem jest Hemoglobina, która pomaga w transporcie tlenu
|
|
krwinki
białe
|
Leukocyty |
wpływają
na poziom naszej odporności
|
| płytki krwi | Trombocyty | sprzyjają mechanizmom krzepnięcia krwi |
| osocze | płynna część krwi - podstawowym składnikiem są białka | |
Badania labolatoryjne
|
Nazwa
|
Poziom
normalny
|
Opis
|
||
| MORFOLOGIA | ||||
|
Podstawowy
obraz morfologiczny krwi u dorosłych
|
||||
| krwinki czerwone |
RBC |
K:
4,8 ± 0,6 mln/mm |
większa
liczba -śpiączka cukrzycowa, choroby nerek lub płuc; niższa liczba - niedokrwistość; |
|
| retykulocyty |
do
15% całkowitej liczby erytrocytów
|
|||
| krwinki białe | WBC (leukocyty ) |
7
± 3 tys/mm3
|
Krwinki
biate niszczą bakterie i wirusy. Ich nadmiar może być oznaką stanów
zapalnych. większa liczba -śpiączka cukrzycowa, zatrucia, zawal serca, stany pooperacyjne i pourazowe; niższa liczba - wstrząs uczuleniowy, zatrucia związkami chemicznymi; |
|
| płytki krwi | PLT |
(50-300)
150-350 tys./mm3
|
Niedobór płytek krwi powoduje, że zmniejsza się krzepliwość krwi. | |
|
|
||||
| Obraz różnicowy krwi obwodowej (rozmaz krwi) | ||||
| obojętnochlonne paleczkowate |
krwinki
|
3-5%
|
||
| obojętnochłonne wieloplatowe |
50-70%
|
|||
| kwasochłonne eozynofilne |
2-4%
|
|||
| zasadochlonne bazofilne |
0-1%
|
|||
| limfocyty | LYMF |
25-40%
|
||
| monocyty |
2-6%
|
|||
| Pozostałe badania hematologiczne | ||||
| OB -
Opad Biernackiego szybkość opadania krwinek |
6-10
mm/h
|
K:
do 12 (po 60roku-do 20) M: do 8 (po 60roku-do15) przyspieszony opad zawsze sygnalizuje stan chorobowy, np. stany zapalne, chorobę reumatyczną, gruźlicę, zapalenie ptuc, choroby nerek, zawat serca, chorobę nowotworową. |
||
| hemoglobina | HGB |
K-
12-15 g/dl
M- 14-18 g/dl |
obniżone stężenie - niedokrwistość; | |
| średnia objętość krwinki | MCV | 82-92 um^3 | ||
| średnia masa hemoglobiny w krwince | MCH | 27-34 pg | ||
| średnie stężenie hemoglobiny w krwince | MCHC | 32-36 g/dl | ||
| średnia objętość płytek krwi | MPV | średnio 5,8 um3 | ||
| wartość hematokrytu | HCT | K -
36-46%, M - 39-52% |
podwyższone
stężenie - choroby powodujące dużą utratę płynów, np. niedrożność jelit; obniżone stężenie - choroby powodujące wyniszczanie organizmu, np. nowotwory, anemia; |
|
| homocysteina | 4,45-12,42 umol/l | czynnik ryzyka chorób układu krążenia | ||
| Helicobacter pylori | IgG | 0,0-0,99 lU/ml | wymaz z żołądka | |
| oporność osmotyczna krwinek czerwonych |
0,46-0,42%
|
tzw. początek hemolizy | ||
| oporność osmotyczna krwinek czerwonych |
0,34-0,30%
|
tzw. koniec hemolizy | ||
| HbA1 u chorych z wyrównaną glikernią |
5-8%
|
|||
| HbA1 u chorych z niewyrównaną glikemią |
>10%
|
|||
| BADANIA SUROWICY, OSOCZA, KRWI PEŁNEJ | ||||
| Parametry układu krzepnięcia | ||||
| wskaźnik protrombinowy | 80-114% | |||
| INR | <1,2 | |||
| poziom fibrynogenu | 2,0-4,5 g/l | |||
| APTT | 25-37 s | |||
| czas fibrynolizy | 120-240 min | |||
| FDP (D-Dimer) | 0,0-0,5 ug/ml | |||
| aktywność AT III | 80-120% | |||
| czas trombinowy | 14,0-18,2 s | |||
| standaryzowany czas krwawienia | 1 min. 36 s - 6 min. 48 s | wiek <10 lat | ||
| 2 min. 18 s - 9 min. 30 s | wiek >10 lat | |||
|
|
||||
|
Stężenie
elektrolitów
|
||||
| sód | Na |
135-150
mEq/l
|
mmol/l = mEq/l |
Są to jony, stały składowy element krwi. Ich wartość służy ocenie równowagi wodno-elektrolitowej organizmu. |
| potas | K |
3,8-5,5
mEq/l
|
mmol/l
= mEq/l
|
|
| wapń | Ca |
4,5-5,5
mEq/l
2,25-2,7 mmol/l |
mmol/l
x 4= mg/dl
|
|
| magnez | Mg |
1,9-2,5
mg% |
mmol/l
x 2,43= mg/dl
|
|
| chlorki |   |
94-111
mmol/l
|
mmol/l
= mEq/l
|
|
| fosforany | PO4 |
2,3-4,8
mg%
|
|
|
|   | ||||
| żelazo | Fe |
10,8-21,6
mikromol/l
6,5-26 mikromol/l |
poziom zmniejszony
u kobiet w ciąży i w anemiach |
|
| miedź | Cu |
70-120
mikro g%
|
Wyższy poziom występuje przy żółtaczce mechanicznej. |
|
| stosunek Fe/Cu | Fe/Cu |
0,8-1,2
|
Wyższa wartość wskazuje na uszkodzenie miąższu wątroby, niższa na żółtaczkę mechaniczną. |
|
| Aktywność enzymów | ||||
| a-amylaza | do 120 IU/I | |||
| lipaza | do 200 IU/I | |||
| AspAT (SGOT) | K
- do 15 IU/I, M - do 18 IU/I |
aminotransferaza asparginianowa | ||
| AIAT (SGPT) | K
- do 17 IU/I, M - do 22 IU/l |
aminotransferaza alaninowa | ||
| GGT | K
- 4-18 IU/I, M - 6-28 IU/I |
gamma-glutamylotransferaza | ||
| AP | 60/170 IU/I | fosfataza zasadowa | ||
| LDH | 80-240 IU/I | dehydrogeneza mleczanowa | ||
| CK | K
- 10-70 IU/I, M - 10-80 IU/I |
kinaza kreatynowa | ||
| CK-MB | <6% aktywności całkowitej CK | |||
| fosfataza kwaśna (ACP) | K -
do 2,5 IU/I, M - do 3,4 IU/I |
|||
| fosfataza kwaśna sterczowa | do 1,0 IU/I | |||
| Lipidy | ||||
| cholesterol |
powt. bad.
>220 mg/dl |
130-200
mg% |
elementy lipidogramu, podwyrzzszone w cukrzycy, otyłości, pyzy nieprawiadłowej diecie z dużą zawartością słodyczy i tłuszczów, czynnik ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. | |
| trójglicerydy | powt.
bad. >150 mg/dl wart. podwyż. >200 mg/dl |
70-140
mg%
mg/dl x 0,0113 = mmol/l |
||
| HDL | 35-45 mg/dl | mg/dl x 0,0259 = mmol/ | ||
| LDL | wart. podwyż. >190mg/dl | mg/dlx 0,0259 = mmol/ | ||
| Pozostałe składniki chemiczne | ||||
| glukoza |
cukier
(na czczo) |
65-110
mg%
|
zwiększony przy cykrzycy, zmniejszony przy niedożywieniu | |
| mocznik |
18-55
mg%
|
wskaźnik funkcji nerek, podwyższone w ich niewydolnoiści | ||
| kreatyna |
0,5-1,15
mg%
|
|||
| gazometria | pH krwi |
7,35-7,45
pH
|
służy ocenie równowagi
kwasowo-zasadowej, |
|
| bilirubina |
do
1 mg%
|
barwnik żółciowy - wzrasta przy niewydolności wątroby lub niedrożności dróg żółcoiwych | ||
| diastazy | enzymy trzustki |
do
80 j.
|
podwyższone w zapaleniu i guzach trzustki, w zapaleniu przyusznic | |
| próby wątrobowe- GGTP |
10-60
j.
|
wzrasta w zapaleniu wątroby, marskości i w nowotworach | ||
| fosfataza zasadowa |
0-120
j.
|
podwyższony w niedrożności dróg żółcoiwych i chorobach kości | ||
| fosfataza kwaśna |
do
5,4 j.
|
wzrasta przy raku prostaty lub guzów kokści | ||
| AspAt |
0-40
j.
|
podwyższone w zawale serca; zapaleniu, marskości i nowotworach wątroby | ||
| AlAt |
0-40
j.
|
|||
| Białka osocza (surowicy): | ||||
| białko całkowite |
6-8
g%
|
są to albuminy i globuliny, ich poziom we krwi jest zmniejszony przy niedożywieniu, zaburzeniach wchłaniana, w chorobach nerek, wątroby, w chorobach nowotworowych. | ||
| albuminy |
3,5-5,5 g%
|
|||
| globuliny |
2,5-3,5 g%
|
|||
| wsk. protombiny |
80-120%
|
|||
| kwas moczowy |
2,5-7,0
mg%
|
poziom podwyższony świadczy o dnie moczanowej | ||
|
|
||||
| ASO -odczyn antystreptolizynowy |
do
100
|
podwyższony przy infekcjach paciorkowcowych lub w chorobie reumatycznej | ||
| . | ||||
| ALP | w surowicy | do 100 U/l | Podwyższony poziom wskazuje na żółtaczkę mechaniczną. | |
| Stężenie bilirubiny w surowicy: |
-wolnej 0,2-0,7 mg% | Podwyższony poziom świadczy o żółtaczce każdego typu. Wyższe stężenie bilirubiny wolnej wskazuje na uszkodzenie miąższu wątroby lub zaburzenia w wydzielaniu żółci. | ||
| -związanej 0-0,5 mg% | ||||
| -całkowitej 0,2-1 ,2 mg% | ||||
mg% = miligramów na 100 mililitrów